Od 1 stycznia 2026 roku hodowcy bydła, owiec, kóz, świń i koniowatych będą zobowiązani do zgłaszania wszystkich zdarzeń dotyczących zwierząt wyłącznie przez system IRZplus. Nowe przepisy oznaczają koniec papierowej dokumentacji i wprowadzenie obowiązkowej rejestracji elektronicznej, obejmującej zarówno duże gospodarstwa, jak i mniejszych producentów. To zmiana ustawowa, mająca na celu uproszczenie procedur oraz przyspieszenie obiegu informacji w sektorze rolnym.
Spis treści
Czym jest IRZplus i jakie pełni funkcje?
IRZplus to internetowa aplikacja udostępniona przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zaprojektowana w celu obsługi elektronicznej identyfikacji i rejestracji zwierząt gospodarskich. Za pośrednictwem tego systemu hodowcy mogą zgłaszać wszystkie zdarzenia dotyczące bydła, owiec, kóz, świń i koniowatych – od urodzeń, przez przemieszczenia, aż po upadki i sprzedaż zwierząt. System umożliwia także przeglądanie historii stad oraz generowanie wymaganych dokumentów.
IRZplus nie jest nowością – wielu rolników już od lat korzysta z jego funkcjonalności. Jednak do tej pory rejestracja papierowa była równoległą, dopuszczalną formą zgłaszania zdarzeń. To się jednak zmieni z początkiem 2026 roku. Od tego momentu IRZplus będzie jedyną dopuszczalną drogą składania informacji o zwierzętach gospodarskich.
W ostatnim czasie aplikacja przeszła kilka modyfikacji, mających na celu usprawnienie jej działania. Przykładem jest wprowadzenie nowej kategorii działalności – „Wypas kulturowy” – która upraszcza zgłaszanie sezonowego wypasu owiec poza miejscem siedziby stada. Kolejnym udogodnieniem jest możliwość samodzielnego generowania dokumentu „Informacja o zwierzęciu”, które dotąd wymagało kontaktu z pracownikiem biura powiatowego.
Nowe obowiązki od 1 stycznia 2026 r. – co się zmienia dla hodowców?
Najistotniejszą zmianą wprowadzoną od 1 stycznia 2026 r. jest likwidacja papierowej formy rejestracji zdarzeń. Oznacza to, że każdy hodowca posiadający choćby jedno zwierzę gospodarskie z wymienionych gatunków, będzie musiał korzystać z IRZplus. Dotyczy to zarówno zgłaszania nowych urodzeń, jak i przemieszczeń, sprzedaży czy padnięć zwierząt. Dzięki temu rozwiązaniu ARiMR chce przyspieszyć procesy administracyjne oraz ograniczyć liczbę błędów wynikających z ręcznego wypełniania formularzy. Elektroniczny system ma pozwolić na szybsze korygowanie pomyłek oraz ułatwić rolnikom kontrolowanie danych dotyczących ich stad.
Nowe przepisy mają również znaczenie w kontekście przyznawania dopłat i rozliczania różnych form wsparcia. Rejestracja elektroniczna przyspieszy analizę danych przez administrację i wpłynie na szybsze wypłaty środków finansowych. Zmiana ta będzie zatem odczuwalna formalnie, ale również ekonomicznie.
Jak przygotować się do zmian?
Wprowadzenie obowiązkowej rejestracji elektronicznej budzi obawy wśród części hodowców, szczególnie tych mniej obytych z narzędziami cyfrowymi. Dlatego ARiMR zapowiada, że każdy rolnik może liczyć na pomoc pracowników biur powiatowych Agencji. Rolnicy niepewni swoich umiejętności będą mogli skorzystać z indywidualnych konsultacji, instrukcji obsługi oraz materiałów wideo krok po kroku pokazujących, jak poruszać się po systemie IRZplus.
Filmy instruktażowe dostępne są już teraz na stronie internetowej Agencji i obejmują zarówno proces logowania, jak i wykonywania najczęstszych czynności, takich jak zgłoszenie narodzin cielęcia czy przesunięcia zwierzęcia do innego gospodarstwa. Dla bardziej zaawansowanych użytkowników przygotowano także objaśnienia dotyczące nowych funkcji aplikacji.
Zarówno treść szkoleń, jak i format materiałów dostosowane są do realnych potrzeb rolników – uwzględniają różne poziomy znajomości obsługi komputera i internetu. Ważne, by nie zostawiać przygotowań na ostatnią chwilę. Przejście na IRZplus nie będzie możliwe do ominięcia – a brak umiejętności jego obsługi może skutkować problemami z obowiązkową rejestracją.
Obowiązkowe przejście na system IRZplus to nie formalność, ale realna zmiana w sposobie prowadzenia gospodarstwa. Elektroniczna rejestracja oznacza koniec ręcznego wypełniania formularzy i większą odpowiedzialność za terminowe zgłaszanie zdarzeń. Choć system oferuje szereg udogodnień, jego sprawne wdrożenie zależy od gotowości samych hodowców. Im szybciej zaczną korzystać z dostępnych materiałów szkoleniowych i wsparcia ARiMR, tym łagodniej przejdą przez obowiązkową cyfryzację.
