ARiMR przyjmuje wnioski o dopłaty do ubezpieczeń zwierząt gospodarskich

Ryzyko chorób zakaźnych zwierząt gospodarskich wiąże się dla producentów rolnych z poważnymi konsekwencjami finansowymi, dlatego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 przewidziano mechanizm refundacji części składek ubezpieczeniowych. Od 9 lutego do 10 marca 2026 r. hodowcy określonych gatunków zwierząt mogą ubiegać się o pomoc publiczną, która pokrywa część kosztów ubezpieczenia od chorób zakaźnych. W artykule przedstawiamy zasady przyznawania tej refundacji, wskazuje krąg uprawnionych beneficjentów oraz wyjaśniamy warunki i tryb składania wniosków za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR.

Podstawa prawna i źródło finansowania pomocy

Refundacja składek ubezpieczeniowych dla hodowców zwierząt gospodarskich stanowi element interwencji przewidzianych w Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Plan ten został przyjęty jako dokument określający sposób realizacji celów WPR w Polsce, w tym mechanizmów mających ograniczać skutki ryzyka produkcyjnego w rolnictwie. Pomoc ma charakter krajowy, jednak jej finansowanie pochodzi ze środków unijnych oraz współfinansowania krajowego, a to determinuje konieczność spełnienia określonych warunków formalnych i proceduralnych.

Realizatorem programu jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która odpowiada zarówno za przyjmowanie wniosków, jak i za wypłatę należnych refundacji. Interwencja ta funkcjonuje pod oznaczeniem I.12.1 i dotyczy dopłat do składek ubezpieczenia zwierząt gospodarskich od chorób zakaźnych.

Pomoc nie ma charakteru odszkodowawczego, lecz prewencyjny. Ma na celu zwiększenie skali ubezpieczania stad i ograniczenie skutków ekonomicznych potencjalnych ognisk chorób.

Podmioty uprawnione do uzyskania refundacji

1. O refundację mogą ubiegać się rolnicy prowadzący chów lub hodowlę określonych gatunków zwierząt gospodarskich. Do kręgu beneficjentów zaliczono hodowców bydła, świń, owiec, kóz, koni oraz drobiu.
2. Warunkiem formalnym jest posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, na terenie której zwierzęta są utrzymywane, oraz zawarcie umowy ubezpieczenia obejmującej ryzyko wystąpienia co najmniej jednej z chorób zakaźnych wskazanych w przepisach wykonawczych.
3. Istotne znaczenie ma również moment zawarcia umowy ubezpieczenia. Refundacji podlegają wyłącznie składki z tytułu polis zawartych nie wcześniej niż 1 stycznia 2024 r. Rozwiązanie to ma na celu objęcie wsparciem aktualnych i przyszłych umów, a nie tych, które wygasły przed rozpoczęciem obowiązywania nowego okresu programowania.
4. Jednocześnie ustawodawca wprowadził wymóg minimalnej liczby ubezpieczonych zwierząt, który różni się w zależności od gatunku. Ma to zapobiegać rozdrabnianiu pomocy i kierować ją do gospodarstw prowadzących faktyczną produkcję zwierzęcą.

Warunki przyznania refundacji i wysokość pomocy

Uzyskanie refundacji składki ubezpieczeniowej uzależnione jest od spełnienia kilku warunków materialnych, które wynikają zarówno z dokumentów programowych, jak i regulaminu naboru. Przede wszystkim umowa ubezpieczenia musi przewidywać wypłatę odszkodowania w sytuacji, gdy straty spowodowane chorobą zakaźną przekroczą 20 proc. stanu zwierząt objętych ochroną. Oznacza to, że wsparcie dotyczy ubezpieczeń zabezpieczających przed zdarzeniami o istotnym wpływie na funkcjonowanie gospodarstwa, a nie przed drobnymi, incydentalnymi stratami.

Wysokość pomocy została ustalona na poziomie 70 proc. opłaconej składki ubezpieczeniowej. Refundacja ta nie obejmuje jednak dowolnej liczby zwierząt. Przepisy wprowadzają minimalne progi, od których możliwe jest ubieganie się o pomoc. W przypadku drobiu rzeźnego lub nieśnego wymagane jest ubezpieczenie co najmniej 1000 sztuk, natomiast dla świń próg ten wynosi 14 sztuk. Dla bydła, owiec, kóz oraz koni wystarczające jest objęcie ochroną ubezpieczeniową minimum 4 zwierząt danego gatunku. Spełnienie tych wymogów podlega weryfikacji na etapie oceny wniosku.

Zasady i terminy składania wniosków za pośrednictwem PUE ARiMR

Wnioski o przyznanie refundacji przyjmowane są wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR. Nabór trwa od 9 lutego do 10 marca 2026 r., a jego przekroczenie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Do formularza należy dołączyć dokumenty potwierdzające zawarcie i opłacenie umowy ubezpieczenia, a także dane identyfikujące gospodarstwo oraz ubezpieczone zwierzęta.

Procedura elektroniczna ma na celu uproszczenie kontaktu z Agencją oraz przyspieszenie procesu rozpatrywania spraw. Jednocześnie nakłada ona na rolników obowiązek zachowania szczególnej staranności przy wypełnianiu formularzy, ponieważ błędy formalne lub brak wymaganych załączników mogą prowadzić do odmowy przyznania pomocy.

Dotychczasowe doświadczenia z poprzednich naborów pokazują, że zainteresowanie tym instrumentem jest wysokie. W ramach dwóch wcześniejszych edycji do hodowców trafiło łącznie blisko 11,5 mln zł.

Refundacja składek ubezpieczeniowych od chorób zakaźnych zwierząt gospodarskich stanowi istotne wsparcie dla producentów rolnych, którzy decydują się na zabezpieczenie swojej działalności przed poważnymi stratami. Mechanizm ten zmniejsza koszt ubezpieczenia i sprzyja upowszechnieniu ochrony ubezpieczeniowej w sektorze hodowlanym. Z punktu widzenia prawa rolnego i praktyki gospodarczej jest to rozwiązanie, które wzmacnia stabilność ekonomiczną gospodarstw oraz ogranicza skutki zdarzeń nadzwyczajnych. Dla rolników spełniających określone warunki formalne nabór w 2026 r. stanowi możliwość odzyskania sporej części poniesionych wydatków na ubezpieczenie.