Przewoźnicy realizujący międzynarodowy transport drogowy muszą dostosować swoje pojazdy do obowiązku stosowania inteligentnych tachografów nowej generacji, wynikającego z przepisów unijnych i krajowych. Zakup oraz montaż tych urządzeń generują wymierne koszty, dlatego uruchomiono mechanizm wsparcia finansowego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, pozwalający na częściowy zwrot wydatków w formule pomocy de minimis. Program, którego nabór trwa do 2 marca 2026 r., został powiązany z określonymi obowiązkami po stronie przedsiębiorców, ale jednocześnie wprowadzono rozwiązania upraszczające, mające ułatwić korzystanie z dofinansowania.

Inteligentne tachografy i obowiązki przewoźników w transporcie międzynarodowym

Obowiązek stosowania inteligentnych tachografów wynika z przepisów unijnych regulujących czas pracy kierowców oraz zasady wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Nowa generacja urządzeń umożliwia m.in. automatyczne rejestrowanie przekroczeń granic państwowych oraz dokładniejsze monitorowanie aktywności kierowcy. Dla przewoźników oznacza to konieczność dostosowania floty pojazdów do aktualnych wymagań technicznych, a w przypadku niedopełnienia tych obowiązków ryzyko sankcji administracyjnych nakładanych przez organy kontrolne. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy wykonujący przewozy międzynarodowe muszą zakupić i zainstalować odpowiednie urządzenia, lecz także zadbać o ich prawidłowe użytkowanie oraz archiwizację danych. Obowiązki te mają charakter ciągły i nie kończą się wraz z montażem tachografu. Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za to, aby pojazd spełniał wymogi techniczne przez cały okres wykonywania działalności objętej licencją wspólnotową.

Zasady i wysokość dofinansowania w ramach pomocy de minimis

Wsparcie finansowe na zakup inteligentnych tachografów zostało zaprojektowane jako pomoc de minimis, oznacza to, że podlega ogólnym limitom tej formy pomocy publicznej. Refundacja może wynieść do 3 tys. zł netto na jeden tachograf, przy czym w pierwszej kolejności obejmuje maksymalnie 10 pojazdów należących do danego przewoźnika. Rozwiązanie to ma zapewnić dostęp do środków także mniejszym przedsiębiorstwom, które często najbardziej odczuwają skutki wzrostu kosztów prowadzenia działalności.

Regulamin naboru dopuszcza jednak możliwość uzyskania dofinansowania także na kolejne pojazdy. Wsparcie to przyznawane jest według kolejności składania kompletnych wniosków, aż do wyczerpania puli środków, która została ustalona na poziomie 320 mln zł. Z tego względu istotne, aby przewoźnik już na etapie składania dokumentów wskazał wszystkie pojazdy, dla których planuje ubiegać się o refundację. Późniejsze rozszerzenie wniosku może okazać się niemożliwe ze względu na brak dostępnych środków.

Warunki otrzymania i rozliczenia wsparcia przez przedsiębiorców

Uzyskanie dofinansowania wiąże się z określonymi obowiązkami po stronie przewoźnika, które należy traktować jako wymogi formalne, lecz także jako element późniejszej kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych. Przedsiębiorca zobowiązany jest do zapewnienia, że pojazdy, na które wypłacono refundację, zostaną objęte zgłoszeniem do licencji wspólnotowej najpóźniej do 31 sierpnia 2026 r. Niedopełnienie tego warunku może prowadzić do zakwestionowania prawa do wsparcia i konieczności jego zwrotu.

Istotnym obowiązkiem jest również przechowywanie dokumentacji związanej z udzieloną pomocą. Dotyczy to w szczególności faktur potwierdzających zakup i montaż tachografu, a także wydruków lub danych pochodzących z urządzenia. Dokumenty te muszą być przechowywane przez okres 36 miesięcy od dnia zainstalowania tachografu w pojeździe. W praktyce oznacza to konieczność uporządkowania dokumentacji technicznej i księgowej w sposób umożliwiający jej szybkie okazanie na żądanie właściwego organu.

Na uwagę zasługuje także zmiana w regulaminie naboru, polegająca na zniesieniu obowiązku uzyskania zgody na sprzedaż pojazdu wyposażonego w dofinansowany tachograf. Rozwiązanie to zwiększa elastyczność po stronie przedsiębiorców i ogranicza ryzyko paraliżu decyzji biznesowych związanych z wymianą lub zbyciem pojazdów.

Procedura składania wniosków i terminy naboru

Wnioski o dofinansowanie są przyjmowane za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR od 1 grudnia 2025 r. do 2 marca 2026 r. Złożenie dokumentów w formie elektronicznej wymaga szczególnej staranności przy wprowadzaniu danych identyfikacyjnych przedsiębiorcy oraz pojazdów. W praktyce najczęstsze problemy dotyczą błędów w numerze licencji wspólnotowej lub numerze teczki Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Mogą skutkować koniecznością uzupełnień lub opóźnieniem rozpatrzenia wniosku.

Dotychczasowe dane wskazują na duże zainteresowanie programem. Potwierdza to zarówno liczba złożonych wniosków, jak i skala zgłoszonych pojazdów. Przewoźnicy planujący skorzystanie z refundacji powinni zatem uwzględnić ostateczny termin naboru, lecz także fakt, że środki są przyznawane do momentu ich wyczerpania.

Program dofinansowania zakupu inteligentnych tachografów stanowi istotne wsparcie dla przedsiębiorców realizujących międzynarodowy transport drogowy. Pozwala on częściowo zrekompensować koszty wynikające z obowiązków narzuconych przez przepisy unijne, a jednocześnie porządkuje zasady rozliczania i dokumentowania tych wydatków. Przewoźnicy, którzy planują modernizację floty, powinni potraktować ten mechanizm jako realną pomoc, pod warunkiem dochowania wszystkich wymogów formalnych i terminowych.