Od 1 czerwca 2025 r. rusza nabór wniosków o unijne dofinansowanie na zalesianie gruntów rolnych, tworzenie zadrzewień śródpolnych, zakładanie systemów rolno-leśnych oraz działania zwiększające bioróżnorodność w lasach prywatnych. Środki przyznawane są w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, a ich celem jest wsparcie inwestycji służących ochronie środowiska i klimatu. Wnioski przyjmuje ARiMR, a pomoc przeznaczona jest wyłącznie dla właścicieli gruntów – z wyłączeniem jednostek Skarbu Państwa bez osobowości prawnej.
Zakres wsparcia i warunki uzyskania pomocy
Dofinansowanie dostępne od czerwca obejmuje cztery główne rodzaje inwestycji:
- zalesianie,
- tworzenie zadrzewień śródpolnych,
- zakładanie systemów rolno-leśnych,
- działania na rzecz zwiększenia bioróżnorodności w lasach prywatnych.
Wszystkie te formy wsparcia mają wspólny cel – poprawę jakości krajobrazu rolniczego i zwiększenie odporności ekosystemów.
Z punktu widzenia formalnego wnioskujący może złożyć jeden formularz obejmujący wszystkie cztery typy działań, o ile są one realizowane na gruntach stanowiących zwarty obszar. Zalesienie, zadrzewienie i system rolno-leśny muszą być dodatkowo zabezpieczone przed zniszczeniem, oznacza to konieczność zastosowania odpowiednich środków ochronnych. W przypadku bioróżnorodności lasów działania muszą być zgodne z zatwierdzonym planem ochrony lub zagospodarowania lasu.
Istotnym ograniczeniem jest powierzchnia inwestycji – pomoc przysługuje do maksymalnie 40 ha rocznie w ramach jednej interwencji. Takie rozwiązanie ma na celu zapewnienie równomiernego dostępu do środków oraz umożliwienie ich racjonalnego rozdysponowania. Do wsparcia kwalifikują się wyłącznie grunty stanowiące własność lub współwłasność wnioskodawcy bądź jego małżonka. Wyjątkiem są grunty należące do wspólnot gruntowych, o ile są zarządzane przez spółkę – w tym przypadku możliwe jest uzyskanie wsparcia na zwiększenie bioróżnorodności.
Z dofinansowania wyłączone zostały jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, reprezentujące Skarb Państwa, nawet jeśli zarządzają gruntami. Taki zapis wynika z chęci ukierunkowania pomocy na sektor prywatny, który według ustawodawcy bardziej elastycznie reaguje na potrzeby środowiskowe i lokalne uwarunkowania.
Jak i gdzie złożyć wniosek?
Wnioski o dofinansowanie w ramach interwencji leśnych i zadrzewieniowych należy składać wyłącznie elektronicznie – za pośrednictwem systemu eWniosekPlus, obsługiwanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nabór rozpoczyna się 1 czerwca i potrwa do 31 lipca 2025 roku. Udostępnienie wyłącznie elektronicznej drogi składania wniosków wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji usług publicznych w rolnictwie. Elektroniczny formularz wniosku umożliwia uwzględnienie kilku rodzajów inwestycji jednocześnie, a to ułatwia zarządzanie projektem i pozwala kompleksowo zaplanować zagospodarowanie posiadanych gruntów. System został tak zaprojektowany, aby prowadzić użytkownika krok po kroku przez kolejne etapy aplikacji, ograniczając ryzyko błędów formalnych.
Nowe środki w ramach PS WPR 2023–2027 to wsparcie finansowe, ale również instrument realizacji długofalowej polityki środowiskowej. Pomagają one w kształtowaniu bardziej odpornych i zróżnicowanych krajobrazów rolniczych, wspierają ochronę gleby i retencję wody, a także umożliwiają właścicielom gruntów wdrażanie rozwiązań przyjaznych dla klimatu. Dzięki wyraźnie określonym zasadom udziału ograniczeniom powierzchniowym i wymogom własnościowym wsparcie trafi do tych podmiotów, które rzeczywiście prowadzą działalność związaną z użytkowaniem gruntów. Z perspektywy prawnej oraz organizacyjnej mechanizm ten wydaje się dobrze przygotowany do realizacji celów środowiskowych, przy jednoczesnym zachowaniu przejrzystości i efektywności procesu aplikacyjnego.
